4. sınıf çarpma

Kısa yoldan çarpma

Bir sayıyı 10 ile çarpmak için sayının sağına 0 , 100 ile çarpmak için 00 ( iki sıfır ) , 1000 ile çarpmak için ise 000 ( üç sıfır ) eklenmelidir.

Bir sayıyı 5 ile kısa yoldan çarpmak için 10 ile çarpıp 2'ye bölünebilir.

Bir sayıyı 25 ile kısa yoldan çarpmak için 100 ile çarpıp 4'e bölünebilinir.

Bir sayıyı 50 ile kısa yoldan çarpmak için 100 ile çarpıp 2'ye bölünebilinir.

Bir sayının katı

Bir sayının katı,o sayının kat ile çarpımıdır.Örnekler

  1. 5'in 3 katını bulmak için 5 x 3 işlemi yapılmalıdır.5'in 3 katı 15'tir.
  2. 8'in 4 katı ( 8 x 4 işlemi ile ) 32'dir.

Kat problemleri

Problemlerde kat verilmişse kat sayısı ile neyin katı ise onun sayısı çarpılmalıdır.Aşağıda bir kaç örnek bulabilirsiniz.

Aşağıdaki sorular konuyu anlamanız için hazırlanmıştır.Gerçek değildir.

  1. Ali'nin yaşı 12 , babasının yaşı Ali'nin yaşının 3 katıdır.Babanın yaşını bulmak için Ali'nin yaşı x kat işlemi yapılmalıdır.12 x 3 işlemi sonucunda Ali'nin babasının yaşı 36 olarak hesaplanır.
  2. Kedinin ağırlığı 5 kg , köpeğin ağırlığı kedinin ağırlığının 4 katıdır.Köpeğin ağırlığını bulmak için kedinin ağırlığı x kat işlemi yapılmalıdır. 5 x 4 işlemi sonucunda köpeğin kilosu 20 kg olarak bulunur.
  3. Ayşe'nin yaşı ile annesinin yaşının toplamı 48'dir.Ayşe'nin annesinin yaşı Ayşe'nin yaşının 3 katıdır.Ayşe'nin yaşı kaçtır ?
    Bu tür sorularda yapılması gereken katları toplamaktır.Bu soruda Ayşe'nin yaşı 1 kat ,annesinin yaşı 3 kat olduğundan dolayı toplam 4 kat vardır.Toplam yaşı ( 48 ) kat sayısına ( 4 ) bölersek,bir katın yani Ayşe'nin yaşını bulabilirsiniz.48 ÷ 4 işlemi sonucu 12 Ayşe'nin yaşıdır.
  4. "Hasan ile Hüseyin'in kilosu toplamı 130 kilodur.Hasan'ın kilosu Hüseyin'in kilosunun 2 katından 20 kilo eksiktir.Hüseyin'in kilosu kaç kilodur?"
    Bu tür katdan eksik olan sorularda katları toplamadan önce yapılması gereken eksikliği toplama eklemedir 130 + 20 = 150 .Daha sonra katlar toplanır ve ekleme sonrası bulunan sayı bu katlara bölünür.Bu soruda Hüseyin'in kilosu 1 kat , Hasan'ın kilosu 2 kat olduğundan toplam 3 kat vardır.150 ÷ 3 yapılarak 1 katın yani Hüseyin'in kilosunun 50 olduğu bulunabilir.
  5. "Benim boyum ile kardeşimin boyları toplamı 210 cm.'dir.Benim boyum kardeşimin boyunun 2 katından 30 cm fazladır.Buna göre kardeşimin boyu kaç cm.'dir?"
    Bu tür kattan fazla sorularında yapılması gereken toplamdan fazlalığın çıkarılmasıdır. 210 - 30 = 180 . Daha sonra katlar toplanır.Bu soruda kardeşimin boyu 1 kat , benim boyum 2 kat olduğundan toplam 3 kat vardır. 180 ÷ 3 işlemi bir katın yani kardeşimin boyunun uzunluğu 60 cm. olarak bulunur.

Yukarıdaki bulunan cevaplarının doğruluğu kontrol etmeyi unutmayın.

Verilmeyen çarpanı bulma

Bir çarpma işleminde verilmeyen çarpanı bulabilmek için çarpım verilen diğer çarpana bölünür.Örnekler

? x 3 = 210 işleminde verilmeyen ilk çarpanı bulabilmek için 210 ÷ 3 işlemi yapılmadır.Bu bölme işleminin sonucu olan 70 verilmeyen çarpandır.

7 x ? = 350 işleminde verilmeyen ikinci çarpanı bulabilmek için 350 ÷ 70 işlemi yapılmadır.Bu bölme işleminin sonucu olan 50 verilmeyen çarpandır.

Çarpma ile ilgili temel bilgiler için aşağıdaki sayfaları ziyaret edebilirsiniz.

Çarpmada bir basamaktaki bilinmeyen rakamı bulma

Bazen sorularda çıkarma işlemindeki bir sayının herhangi bir basamağındaki rakam verilmeyebilir.

❓3 54 1242

Yandaki gibi sorularda bilinmeyen rakamı bulabilmek için çarpım (1242) bilinen çarpana (54) bölünür.1242 ÷ 54 işlemi sonucu 23 bilinmeyen çarpandır.Bundan onlar basamağındaki rakam sorulduğundan cevabın 2 olduğunu bulabiliriz.

Bir işlem yapıldığında vaktiniz varsa muhakkak yaptığınız işlemin doğruluğunu kontrol etmelisinizdir.Yukarıdaki bulunan 2 nin doğruluğunu kontrol için yapılması gereken 23 x 54 işlemidir.Eğer bu işlemin sonucunu 1242 olarak bulursanız yukarıda bulunan 2 sonucu doğrudur.

ÇÖZÜM Yayınları Martı Okul Yayınları Beyaz Kalem Eğitim Vadisi ÇÖZÜM Eğitim Kurumları